ThS. Nguyễn Ngọc Quang; ThS Phan Thế Quyết; ThS Lương Thanh Hải

Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thương

Tóm tắt: Việt Nam và Úc thiết lập thiết lập quan hệ Đối tác Chiến lược từ năm 2018. Bằng sự nỗ lực của hai bên, hợp tác về kinh tế, khoa học – công nghệ và các lĩnh vực khác đã có những thành tựu. Trong lĩnh vực năng lượng, bên cạnh những kết quả đáng khích lệ, vẫn còn những dư địa và tiềm năng hợp tác cần khai thác. Bài viết này tập trung đề xuất một số quan điểm, một số giải pháp thúc đẩy kết nối năng lượng giữa Việt Nam và Úc đến năm 2035, tầm nhìn 20245.

Từ khóa: Năng lượng Úc; Kết nối năng lượng; Hợp tác Việt Úc.

1. Bối cảnh phát triển của Úc và tiềm năng hợp tác với Việt Nam trong lĩnh vực công nghiệp, năng lượng và thương mại

Úc là quốc gia có diện tích khoảng 7,69 triệu km², đứng thứ sáu thế giới về diện tích lãnh thổ, với dân số khoảng 27 triệu người. Mặc dù mật độ dân số thấp, Úc sở hữu nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú, môi trường chính trị ổn định, thể chế kinh tế thị trường phát triển và năng lực khoa học - công nghệ thuộc nhóm hàng đầu thế giới. Đây là những yếu tố tạo nên lợi thế cạnh tranh nổi bật của Úc trong nền kinh tế toàn cầu và là nền tảng để quốc gia này xây dựng chiến lược phát triển dựa trên đổi mới sáng tạo, khai thác hiệu quả tài nguyên và hội nhập kinh tế quốc tế.

Trong nhiều năm qua, Úc luôn duy trì vị thế là một trong những nền kinh tế phát triển có thu nhập cao với môi trường đầu tư minh bạch, hệ thống pháp luật ổn định và chất lượng quản trị công thuộc nhóm dẫn đầu thế giới. Cơ cấu kinh tế hiện đại, trong đó khu vực dịch vụ đóng vai trò chủ đạo, song các ngành công nghiệp khai khoáng, năng lượng, chế biến nông sản, công nghệ cao và nghiên cứu - phát triển (R&D) vẫn giữ vị trí chiến lược đối với tăng trưởng kinh tế, xuất khẩu và bảo đảm an ninh kinh tế quốc gia. Đặc biệt, Úc sở hữu hệ thống các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp công nghệ có năng lực đổi mới sáng tạo cao, tạo điều kiện thúc đẩy quá trình thương mại hóa công nghệ và phát triển các ngành công nghiệp có giá trị gia tăng lớn.

Lợi thế nổi bật nhất của Úc là nguồn tài nguyên khoáng sản và năng lượng quy mô lớn. Quốc gia này nằm trong nhóm các nước có trữ lượng hàng đầu thế giới đối với nhiều loại khoáng sản chiến lược như quặng sắt, than đá, khí tự nhiên, lithium, nickel, cobalt và nhiều loại khoáng sản quan trọng khác phục vụ sản xuất pin, xe điện, bán dẫn và công nghệ năng lượng sạch. Chính phủ Úc xác định các khoáng sản chiến lược không chỉ là nguồn lực kinh tế mà còn là tài sản có ý nghĩa đặc biệt đối với khả năng cạnh tranh, an ninh kinh tế và vị thế địa chính trị của quốc gia trong bối cảnh tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu.

Những lợi thế về tài nguyên kết hợp với trình độ khoa học - công nghệ đã giúp Úc hình thành hệ sinh thái công nghiệp tương đối hoàn chỉnh, từ khai thác tài nguyên, nghiên cứu công nghệ, sản xuất thiết bị đến cung cấp các dịch vụ kỹ thuật chất lượng cao. Đây là cơ sở quan trọng để Úc chuyển dịch từ mô hình "xuất khẩu tài nguyên thô" sang phát triển các ngành công nghiệp chế biến sâu, công nghiệp xanh và công nghiệp công nghệ cao.

 Thông tin chi tiết bài viết tại đây