ThS.Nguyễn Minh Phương

Vụ Phát triển thị trường nước ngoài - Bộ Công Thương

Tóm tắt: Trong bối cảnh kinh tế thế giới biến động mạnh và xu hướng đa dạng hóa thị trường xuất khẩu ngày càng trở nên cấp thiết, thị trường Halal nổi lên như một không gian tăng trưởng đầy tiềm năng đối với Việt Nam. Với quy mô hơn 2 tỷ người tiêu dùng và tổng giá trị thị trường toàn cầu đạt khoảng 2.700–3.000 tỷ USD vào năm 2025, Halal không còn giới hạn trong lĩnh vực thực phẩm mà đã mở rộng sang nhiều ngành như mỹ phẩm, dược phẩm, logistics và du lịch. Việt Nam có nhiều lợi thế để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng Halal toàn cầu nhờ thế mạnh về nông sản, thủy sản và thực phẩm chế biến. Tuy nhiên, thực tế cho thấy hoạt động xuất khẩu Halal của Việt Nam vẫn chưa tương xứng với tiềm năng do tồn tại nhiều hạn chế về tiêu chuẩn, chứng nhận, năng lực doanh nghiệp và hệ sinh thái hỗ trợ. Bài viết phân tích đặc điểm của thị trường Halal toàn cầu, đánh giá thực trạng xuất khẩu Halal của Việt Nam giai đoạn gần đây, đồng thời đề xuất một số hàm ý chính sách nhằm nâng cao hiệu quả khai thác thị trường Halal trong bối cảnh cạnh tranh quốc tế ngày càng gia tăng.

Từ khóa: Halal, chứng nhận Halal, chuỗi cung ứng Halal, sản phẩm Halal, thị trường Halal,

1. Đặt vấn đề

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu tiếp tục đối mặt với nhiều bất ổn như xung đột địa chính trị, xu hướng bảo hộ thương mại và sự tái cấu trúc chuỗi cung ứng quốc tế, việc đa dạng hóa thị trường xuất khẩu đang trở thành yêu cầu cấp thiết đối với Việt Nam. Bên cạnh các thị trường truyền thống như Hoa Kỳ, EU hay Trung Quốc, các thị trường ngách có tốc độ tăng trưởng cao đang ngày càng được quan tâm, trong đó nổi bật là thị trường Halal toàn cầu.

Halal là thuật ngữ có nguồn gốc từ tiếng Ả-rập, mang nghĩa “được phép” theo luật Hồi giáo (Shariah). Trong bối cảnh hiện đại, Halal không chỉ mang ý nghĩa tôn giáo mà còn được nhìn nhận như một hệ thống tiêu chuẩn toàn diện liên quan đến chất lượng, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và tính minh bạch của sản phẩm. Thị trường Halal hiện bao phủ nhiều lĩnh vực như thực phẩm, mỹ phẩm, dược phẩm, logistics và du lịch.

Với dân số Hồi giáo toàn cầu hơn 2 tỷ người và tốc độ tăng trưởng tiêu dùng cao, quy mô thị trường Halal toàn cầu năm 2025 ước đạt khoảng 2.700–3.000 tỷ USD, dự báo tiếp tục tăng mạnh trong thời gian tới. Đặc biệt, nhu cầu nhập khẩu thực phẩm Halal tại các khu vực như Hội đồng Hợp tác các Quốc gia Ả Rập vùng Vịnh (GCC), Trung Đông, Nam Á và châu Phi đang gia tăng nhanh do hạn chế về sản xuất nội địa và xu hướng tiêu dùng an toàn, minh bạch.

Đối với Việt Nam, thị trường Halal mở ra nhiều cơ hội nhờ lợi thế về nông sản, thủy sản và thực phẩm chế biến. Trong những năm gần đây, Việt Nam đã tăng cường hợp tác với các quốc gia Hồi giáo, đặc biệt là khu vực GCC và ASEAN Hồi giáo. Việc thúc đẩy thực thi các thỏa thuận hợp tác kinh tế và mở rộng xúc tiến thương mại đã tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp tiếp cận thị trường Halal.

Tuy nhiên, mức độ tham gia của Việt Nam vào chuỗi cung ứng Halal toàn cầu vẫn còn khá khiêm tốn. Hoạt động xuất khẩu Halal chưa tương xứng với tiềm năng do tồn tại nhiều rào cản như thiếu hệ thống chứng nhận đồng bộ, chi phí chứng nhận cao, năng lực doanh nghiệp hạn chế và chưa hình thành hệ sinh thái Halal hoàn chỉnh.

Trong bối cảnh cạnh tranh quốc tế ngày càng gay gắt và các tiêu chuẩn Halal tiếp tục được siết chặt, việc đánh giá thực trạng và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả khai thác thị trường Halal có ý nghĩa quan trọng cả về lý luận và thực tiễn.

Thông tin chi tiết tại đây