Hoàng Trường, Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thương

ThS. Hoàng Thu Huyền, Viện Đại học Mở, Hà Nội

Tóm tắt: Cải cách hành chính và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền là chủ trương lớn nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả của bộ máy nhà nước. Trong bối cảnh đó, lĩnh vực quản lý nhà nước (QLNN) về sản xuất, kinh doanh rượu, bia, thuốc lá chứng kiến sự chuyển giao mạnh mẽ về thẩm quyền từ cơ quan trung ương về chính quyền địa phương cấp tỉnh theo tinh thần các Nghị định mới của Chính phủ. Sự thay đổi này đặt ra yêu cầu cấp bách về việc nâng cao năng lực chuyên môn và kỹ năng thực thi công vụ cho đội ngũ công chức ngành Công Thương tại cơ sở. Bài báo này tập trung phân tích sự đáp ứng của các chương trình bồi dưỡng chuyên sâu hiện hành, điển hình là chương trình bồi dưỡng QLNN về rượu, bia, thuốc lá, với các yêu cầu mới của chính sách phân cấp. Đồng thời, nghiên cứu đề xuất các giải pháp đổi mới về nội dung và phương thức bồi dưỡng dựa trên cơ chế tài chính linh hoạt của Nghị định số 171/2025/NĐ-CP và Thông tư số 100/2025/TT-BTC, nhằm xây dựng đội ngũ công chức chuyên nghiệp, hiện đại, đủ sức gánh vác các nhiệm vụ được phân quyền.

Từ khóa: Phân cấp quản lý, Công chức Công Thương, bồi dưỡng chuyên sâu, rượu, bia, thuốc lá Nghị định 171/2025/NĐ-CP.

1. Mở đầu

1.1. Bối cảnh và tính cấp thiết của vấn đề

Việc phân cấp, phân quyền đã trở thành nhiệm vụ chiến lược trong bối cảnh đẩy mạnh cải cách hành chính. Đối với ngành Công Thương, lĩnh vực QLNN về sản xuất kinh doanh rượu, bia, thuốc lá đã chứng kiến sự chuyển đổi căn bản về thẩm quyền thực hiện thủ tục hành chính. Hai văn bản pháp lý quan trọng là Nghị định số 139/2025/NĐ-CP và Nghị định số 146/2025/NĐ-CP đã trao quyền mạnh mẽ hơn cho chính quyền địa phương, đặc biệt là cấp tỉnh, nhằm nâng cao tính chủ động và rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục.

Sự chuyển giao thẩm quyền đồng nghĩa với việc tăng trách nhiệm và thay đổi yêu cầu về năng lực đối với đội ngũ công chức trực tiếp thực thi tại địa phương.

1.2. Vấn đề nghiên cứu và mục tiêu nghiên cứu

Như đã phân tích ở trên, sự chuyển giao thẩm quyền quản lý lĩnh vực rượu, bia, thuốc lá theo các Nghị định mới đặt ra yêu cầu phải tái định hình năng lực của đội ngũ công chức ngành Công Thương tại địa phương. Vấn đề cốt lõi đặt ra là: Liệu các chương trình bồi dưỡng chuyên sâu hiện hành đã đủ sức trang bị cho công chức những kỹ năng cần thiết (ra quyết định độc lập, hậu kiểm, giải trình) để thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền?

Sự chênh lệch giữa năng lực cần có và năng lực thực tế trong bối cảnh phân cấp tạo nên một khoảng trống nghiên cứu cần được giải quyết. Mặc dù đã có các chương trình bồi dưỡng được xây dựng để cập nhật kiến thức, nhưng việc đánh giá tính "sẵn sàng" và "tính đáp ứng" của chúng, đồng thời đề xuất các giải pháp đổi mới dựa trên cơ chế tài chính mới (Nghị định 171/2025/NĐ-CP và Thông tư 100/2025/TT-BTC) vẫn còn là một lĩnh vực chưa được nghiên cứu sâu.

Vì vậy, bài báo này hướng tới ba mục tiêu chính sau:

(i). Phân tích các yêu cầu năng lực mới của công chức ngành Công Thương khi thực hiện nhiệm vụ được phân cấp quản lý lĩnh vực rượu, bia, thuốc lá, nhấn mạnh vào các kỹ năng cốt lõi (ra quyết định, phối hợp liên ngành, giải trình).

(ii). Đánh giá tính phù hợp về nội dung và hình thức của chương trình bồi dưỡng chuyên sâu hiện hành, điển hình là Chương trình bồi dưỡng QLNN rượu, bia, thuốc lá với các yêu cầu năng lực mới đó.

(iii). Đề xuất các giải pháp đổi mới toàn diện công tác bồi dưỡng, đặc biệt chú trọng ứng dụng các cơ chế mới về tài chính và phương thức đào tạo hiện đại, nhằm nâng cao chất lượng thực chất của công tác bồi dưỡng.

2. Cơ sở lý luận và khung pháp lý.

2.1. Khái quát về năng lực công chức trong bối cảnh phân cấp

Công cuộc phân cấp, phân quyền theo tinh thần Nghị định 146/2025/NĐ-CP và các văn bản liên quan đã tạo ra một sự dịch chuyển căn bản trong mô hình QLNN. Từ mô hình tập trung với sự điều hành chi tiết từ Trung ương, hệ thống chuyển sang mô hình phân cấp, đòi hỏi công chức địa phương phải chuyển đổi từ vai trò thực thi thuần túy sang vai trò quản lý chủ động. Sự thay đổi này yêu cầu khung năng lực của đội ngũ công chức ngành Công Thương phải được tái định hình, vượt ra khỏi các tiêu chí truyền thống, tập trung vào khả năng giải quyết vấn đề phức tạp và chịu trách nhiệm cao.

Theo đó, năng lực của công chức khi thực hiện nhiệm vụ được phân quyền cần được định hình lại theo ba nhóm trụ cột cốt lõi, đảm bảo khả năng thực thi nhiệm vụ một cách hiệu quả, chuyên nghiệp và có trách nhiệm giải trình:

(i). Năng lực chuyên môn sâu (Lĩnh vực quản lý): Đây là nền tảng bắt buộc, đòi hỏi công chức phải nắm vững không chỉ các Luật chuyên ngành (như Luật Phòng, chống tác hại Rượu, Bia), mà còn phải hiểu rõ các quy trình cấp phép, kiểm tra, xử phạt VPHC được phân cấp thẩm quyền theo Nghị định 146/2025/NĐ-CP và các Nghị định hướng dẫn.

(i). Năng lực tác nghiệp và ra quyết định: Trong bối cảnh phân cấp, công chức không còn thẩm quyền để "đẩy" các vấn đề phức tạp lên cấp trên mà phải chủ động giải quyết tại chỗ. Điều này đòi hỏi họ phải có khả năng xử lý các tình huống phức tạp, đa chiều, và quan trọng nhất là phải có bản lĩnh chịu trách nhiệm giải trình cao hơn rất nhiều so với mô hình quản lý tập trung trước đây.

(i). Năng lực phối hợp và kỹ năng số: QLNN hiện đại là quản lý liên ngành. Năng lực cần thiết bao gồm việc tăng cường khả năng phối hợp liên ngành (ví dụ: Công Thương - Hải quan - Y tế - Quản lý thị trường) và ứng dụng công nghệ thông tin, kỹ năng số trong quản lý, giám sát và kiểm soát thị trường số.

2.2. Khung pháp lý cho đổi mới bồi dưỡng

Để đảm bảo tính hợp hiến, hợp pháp và khả thi của các giải pháp đổi mới công tác bồi dưỡng, cần dựa trên một khung pháp lý vững chắc, bao gồm các văn bản quy định về thẩm quyền phân cấp và các văn bản điều chỉnh hoạt động đào tạo, bồi dưỡng công chức.

Sự thay đổi về thẩm quyền QLNN trong lĩnh vực rượu, bia, thuốc lá được cụ thể hóa qua:

(i). Nghị định số 146/2025/NĐ-CP và Nghị định số 139/2025/NĐ-CP. Các văn bản này đã xác định rõ việc phân quyền cấp các loại giấy phép (như Giấy phép Phân phối Rượu, Giấy phép Phân phối Thuốc lá) về cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh (hoặc Sở Công Thương theo ủy quyền). Đây là căn cứ trực tiếp và quan trọng nhất để xác định đối tượng và nội dung ưu tiên bồi dưỡng, đảm bảo công chức địa phương nhận thức đầy đủ về phạm vi và trách nhiệm mới của mình.

Tuy nhiên, việc đổi mới không chỉ dừng lại ở nội dung chuyên môn mà còn phải thay đổi về phương thức và cơ chế tài chính để tạo ra các khóa học thực chất. Cơ sở pháp lý cho sự đổi mới toàn diện này là:

Nghị định số 171/2025/NĐ-CP: Văn bản này quy định toàn diện về nguyên tắc, nội dung, chương trình, hình thức và quản lý, tổ chức đào tạo, bồi dưỡng công chức. Sự ra đời của Nghị định 171/2025/NĐ-CP đã tạo tiền đề pháp lý để các cơ quan quản lý chuyển đổi phương thức đào tạo theo hướng hiện đại, linh hoạt, thay thế dần các lớp học mang tính hành chính đơn thuần.

Thông tư số 100/2025/TT-BTC: Văn bản này được kỳ vọng là đòn bẩy tài chính quan trọng. Thông tư này được thiết kế để tháo gỡ các nút thắt về cơ chế tài chính cũ, giải tỏa tâm lý e dè trong việc chi tiêu cho các nội dung đào tạo mới, hiện đại. Nhờ cơ chế linh hoạt của Thông tư 100/2025/TT-BTC, các cơ quan có thể chủ động chuyển dịch mạnh mẽ sang các mô hình học tập trực tuyến (online learning) và học tập kết hợp (blended learning), đầu tư vào chuyên gia và công nghệ giảng dạy, từ đó nâng cao chất lượng thực chất của công tác bồi dưỡng

Tóm lại, sự đồng bộ giữa các Nghị định về phân cấp (146/2025/NĐ-CP) và các văn bản về đổi mới bồi dưỡng (Nghị định 171/2025/NĐ-CP và Thông tư 100/2025/TT-BTC) là nền tảng để không chỉ phân tích vấn đề mà còn đề xuất các giải pháp mang tính khả thi và có cơ sở pháp lý vững chắc.

3. Đánh giá tính đáp ứng của chương trình bồi dưỡng hiện hành

Sau khi thiết lập khung pháp lý cho cả phân cấp quản lý và đổi mới bồi dưỡng, việc đánh giá chương trình đào tạo hiện tại là bước tất yếu để xác định những điểm mạnh cần phát huy và những khoảng trống cần lấp đầy. Chương trình bồi dưỡng về QLNN đối với sản xuất, kinh doanh rượu, bia, thuốc lá cho thấy sự chuyển dịch tích cực, bám sát yêu cầu thực tế của quá trình phân cấp.

Chương trình bồi dưỡng bước đầu đã tập trung vào tác nghiệp các nghiệp vụ chuyên sâu, được thể hiện rõ nét qua việc chuyển hướng từ kiến thức lý thuyết sang kỹ năng thực hành tác nghiệp, đặc biệt trong bối cảnh thẩm quyền xử lý các vụ việc cụ thể đã được phân cấp về cho địa phương, cụ thể ở các nội dung sau

3.1. Chuyên sâu về xử phạt vi phạm hành chính

 Chương trình đã chú trọng bồi dưỡng kiến thức pháp luật chuyên sâu, làm rõ thẩm quyền và quy trình xử phạt VPHC. Tài liệu bồi dưỡng đã đi sâu vào các quy định cụ thể, giúp công chức nắm vững các căn cứ pháp lý phức tạp như:

- Xác định rõ các hành vi vi phạm và mức xử phạt theo Nghị định 105/2017/NĐ-CP và Nghị định 117/2020/NĐ-CP. Điển hình là việc xác định hành vi bán bia cho người dưới 16 tuổi là hành vi vi phạm cần được xử lý nghiêm, trực tiếp củng cố thẩm quyền và bản lĩnh cho công chức tuyến đầu khi thực hiện hậu kiểm.      

• Nắm vững quy trình ra quyết định, bao gồm cả thời hạn ra quyết định xử phạt VPHC tối đa là 30 ngày theo Nghị định 117/2020/NĐ-CP, đảm bảo tính tuân thủ và kịp thời của quy trình hành chính.

3.2. Phát triển kỹ năng phối hợp liên ngành

Việc phân cấp quản lý không có nghĩa là quản lý đơn độc. Một trong những yêu cầu cao nhất sau phân cấp là khả năng phối hợp tác chiến liên ngành. Chương trình bồi dưỡng đã phát triển kỹ năng này thông qua các tình huống thực tiễn, làm rõ vai trò của từng cơ quan.

Tài liệu bồi dưỡng đã hướng dẫn công chức ngành Công Thương (Quản lý thị trường) phải nắm rõ rằng thẩm quyền phối hợp xử lý tang vật thuộc về cơ quan Hải quan theo Nghị định 98/2020/NĐ-CP, chứ không phải tự ý xử lý. Sự phân định rõ ràng về vai trò này giúp công chức địa phương tránh chồng chéo, nâng cao hiệu quả và tính pháp lý trong quá trình kiểm tra, kiểm soát.

3.3. Chú trọng công tác hậu kiểm và quy trình hành chính

Chương trình đã có các chuyên đề tập trung vào thực hành Quản lý hành chính sau phân cấp và xử lý tình huống kiểm soát thị trường. Sự nhấn mạnh vào các quy trình thanh tra, kiểm tra và xử lý VPHC là một bước tiến quan trọng, giúp công chức địa phương tự tin thực hiện nhiệm vụ hậu kiểm – một khâu then chốt sau khi thẩm quyền cấp phép đã được chuyển giao.

4. Giải pháp hoàn thiện công tác bồi dưỡng đáp ứng phân cấp

Các phân tích cho thấy mặc dù chương trình bồi dưỡng hiện hành đã có những cải tiến đáng kể về mặt tác nghiệp, vẫn tồn tại những hạn chế cố hữu về chiều sâu quản lý rủi ro và phương thức tổ chức. Để công tác bồi dưỡng thực sự là đòn bẩy cho sự thành công của chính sách phân cấp, các giải pháp đưa ra cần phải được thiết kế đồng bộ, căn cứ vào yêu cầu chiến lược của chính sách phân cấp và tận dụng triệt để cơ chế mới từ Nghị định 171/2025/NĐ-CP và Thông tư 100/2025/TT-BTC đó là

4.1. Đổi mới nội dung bồi dưỡng:

Đây là phần nội dung quan trong xây dựng chương trình, đó là việc tiếp cận mới trong bối cảnh công chức QLNN trong bộ, đang cần phải nâng tầm từ tác nghiệp lên điều hành và tham vấn chiến lược, chính vì vậy nội dung bồi dưỡng cần phải vượt ra khỏi khuôn khổ truyền đạt quy trình pháp luật thuần túy, hướng tới trang bị cho công chức tư duy quản lý hiện đại và kỹ năng ra quyết định trong môi trường phức tạp, cụ thể là:

4.1.1. Thiết kế Module theo năng lực ra quyết định và quản lý rủi ro

Đây là giải pháp trọng tâm để khắc phục tính bị động trong quản lý sau phân cấp. Công chức cần được trang bị các công cụ và phương pháp để đối phó với những vấn đề chưa có tiền lệ. Theo đó, cần:

(i) Bổ sung các module chuyên sâu về phân tích chính sách công, quản lý rủi ro, và kỹ năng giải trình chuyên nghiệp. Các module này nên thay thế một phần nội dung luật đã có trong các tài liệu chuyên môn bằng các phương pháp luận, giúp công chức không chỉ biết luật mà còn biết cách áp dụng luật một cách linh hoạt, có tầm nhìn.

(ii) Tổ chức các buổi huấn luyện về kỹ năng đánh giá tác động (Impact Assessment) của quyết định cấp phép đối với kinh tế - xã hội địa phương, từ đó nâng cao tính trách nhiệm và minh bạch.

4.1.2. Bồi dưỡng chuyên sâu về kỹ năng kiểm soát thị trường số

Sự xuất hiện của thương mại điện tử và các sản phẩm thế hệ mới đòi hỏi công chức phải có năng lực quản lý thị trường số. Giải pháp này nhằm khắc phục khoảng trống về ứng phó với sản phẩm và phương thức kinh doanh mới thông qua việc:

- Tăng cường các chuyên đề về sử dụng công cụ số và phân tích dữ liệu lớn (Big Data) để quản lý các hình thức kinh doanh mới. Đặc biệt là cách thức giám sát, truy vết và xử lý các giao dịch thương mại điện tử đối với rượu, bia, thuốc lá (bao gồm cả các hình thức lách luật trên mạng xã hội) mà các chương trình cũ chưa đề cập sâu.

- Tổ chức các chuyên đề bồi dưỡng chuyên sâu về pháp lý và kỹ thuật liên quan đến thuốc lá thế hệ mới (thuốc lá điện tử, thuốc lá làm nóng), giúp công chức chủ động hơn trong việc xây dựng các biện pháp quản lý phù hợp với đặc thù sản phẩm.

4.1.3. Tăng cường mô hình thực hành giả định

Để chuyển hóa kiến thức thành kỹ năng thực tế và bản lĩnh chịu trách nhiệm, phương pháp giảng dạy cần được đổi mới mạnh mẽ bằng việc:

- Xây dựng các tình huống giả định phức tạp, đa chiều, mô phỏng toàn bộ quá trình từ cấp phép đến hậu kiểm một cách toàn diện. Các tình huống này phải tích hợp các vấn đề liên ngành, vi phạm phức tạp và cả các áp lực từ bên ngoài.

-  Cải tiến hình thức lên lớp thông qua việc xây dựng các bài tập tình huống, buộc người học phải tự ra quyết định và lập báo cáo giải trình sau khi xử lý tình huống. Đây là cách tốt nhất để rèn luyện bản lĩnh và khả năng chịu trách nhiệm, yếu tố then chốt khi thực hiện nhiệm vụ được phân quyền.

- Tổ chức các buổi tọa đàm để tận dụng kinh nghiệm thực tiễn, sử dụng các vụ việc, tình huống điển hình đã được xử lý (như ví dụ về thuốc lá nhập lậu được đề cập trong tài liệu) làm tài liệu mô phỏng, phân tích sâu về các kẽ hở pháp lý và quy trình phối hợp đã thực hiện.

4.2. Đổi mới phương thức bồi dưỡng:

Để khắc phục tính bị động, hình thức và chi phí lớn của phương thức bồi dưỡng truyền thống, cần tận dụng triệt để những quy định mới của Nghị định 171/2025/NĐ-CP về đào tạo, bồi dưỡng nhằm tăng cường áp dụng chuyển đổi số với công tác này, đảm bảo tính liên tục và linh hoạt, phương thức bồi dưỡng được thực hiện với cách làm mới

4.2.1. Áp dụng mô hình học tập kết hợp ( Blended Learning)

Khi áp dụng mô hình này sẽ giúp cân bằng giữa việc tự học chủ động và tương tác chuyên sâu với các mục tiêu:

- Chuyển đổi nội dung lý thuyết sang E-learning bắt buộc: Các nội dung mang tính lý thuyết, cập nhật văn bản pháp luật và quy trình cơ bản (những phần đã có sẵn trong tài liệu bồi dưỡng) cần được số hóa thành các khóa học trực tuyến. Việc này giúp công chức tự học theo tốc độ và thời gian linh hoạt, đồng thời tối ưu hóa thời gian và chi phí tập trung.

- Phù hợp với nhóm đối tượng khi dành thời gian của các buổi bồi dưỡng trực tiếp cần được dành trọn vẹn để tập trung vào thảo luận nhóm, xử lý tình huống thực tiễn phức tạp và hội thảo chuyên đề với các chuyên gia, qua đó củng cố kỹ năng ra quyết định và phối hợp,  tăng thời gian bồi dưỡng trực tiếp cho thực hành

4.2.2. Xây dựng nền tảng học tập chung (LMS)

Để đảm bảo duy trì chất lượng bồi dưỡng sau phân cấp, cần nghiên cứu, xây dựng và phát triển một nền tảng công nghệ đồng bộ đây là giải pháp lâu dài tăng tính hiệu quả của công tác bồi dưỡng, trong đó tập trung vào xây dựng một nền tảng Quản lý học tập (LMS) đồng bộ cho ngành Công Thương để lưu trữ và chia sẻ.

Nền tảng này sẽ là thư viện số về văn bản pháp luật, quy trình xử phạt VPHC mẫu, và quan trọng nhất là kho tình huống thực tế được cập nhật liên tục (ví dụ: các tình huống phức tạp đã được Quản lý thị trường xử lý), giúp công chức tự học và cập nhật kiến thức liên tục, chủ động.

4.3. Đổi mới công tác tổ chức và cơ chế tài chính trong việc xây dựng các chương trình đào tạo bồi dưỡng theo Thông tư 100/2025/TT-BTC.

Đổi mới về nội dung và phương thức sẽ không khả thi nếu không có sự thay đổi đột phá về cơ chế tài chính. Thông tư số 100/2025/TT-BTC chính là đòn bẩy quan trọng để thực hiện điều này, cụ thể là:

4.3.1. Chủ động về tài chính và đầu tư hiệu quả

Các Sở Công Thương cần tận dụng triệt để cơ chế tháo gỡ tài chính từ Thông tư 100/2025/TT-BTC, chuyển hướng chi tiêu từ các khoản hành chính sang đầu tư cho chất lượng chuyên môn:

- Áp dụng các quy định mới về chi phí mời giảng viên để có thể thuê chuyên gia giỏi, lựa chọn ưu tiên mời các chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực Thanh tra, Quản lý thị trường, hoặc các chuyên gia nước ngoài có kinh nghiệm để truyền đạt kinh nghiệm thực tế, thay vì chỉ sử dụng đội ngũ giảng viên nội bộ.

- Cân đối nguồn lực để dành ngân sách để đầu tư vào các công cụ, phần mềm mô phỏng cần thiết cho việc giảng dạy và nâng cao chất lượng thực chất của các khóa bồi dưỡng, thay vì chỉ chi tiêu cho các khoản hành chính và tổ chức hội nghị.

4.3.2. Gắn kết đánh giá với hiệu quả thực thi

Để đảm bảo tính thực chất, công tác bồi dưỡng phải được liên kết chặt chẽ với cơ chế đánh giá hiệu suất công việc thực tế sau phân cấp:

- Xây dựng cơ chế đánh giá công chức dựa trên hiệu quả thực thi các nhiệm vụ được phân cấp, đặc biệt là chất lượng và tính kịp thời của các quyết định hậu kiểm, xử phạt.

- Kết quả của các bài tập tình huống trong bồi dưỡng, đặc biệt là các tình huống mô phỏng năng lực ra quyết định và giải trình, phải được xem là một tiêu chí quan trọng để đánh giá năng lực thực chất của công chức và là căn cứ cho việc luân chuyển, quy hoạch cán bộ.

5. Kết luận và Kiến nghị

5.1. Kết luận

Nhiệm vụ nghiên cứu xây dựng chương trình tài liệu bồi dưỡng công chức trong bối cảnh mới đã chỉ ra rằng, công cuộc phân cấp QLNN đặc biệt trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh rượu, bia, thuốc lá, là một xu hướng tất yếu nhằm hiện đại hóa nền hành chính và nâng cao tính chủ động của chính quyền địa phương theo tinh thần Nghị định 146/2025/NĐ-CP.

Các chương trình bồi dưỡng chuyên sâu hiện hành, điển hình là chương trình QLNN về sản xuất, kinh doanh rượu, bia, thuốc lá đã có sự chuyển mình tích cực, tập trung vào thực hành tác nghiệp, xử lý tình huống và nắm vững các quy định xử phạt chuyên ngành (như Nghị định 105/2017/NĐ-CP và Nghị định 117/2020/NĐ-CP). Điều này đã trang bị cho công chức những kỹ năng cơ bản để thực thi các nhiệm vụ đã được phân cấp.

Tuy nhiên, để công chức ngành Công Thương thực sự sẵn sàng đáp ứng yêu cầu QLNN mang tính chiến lược sau phân cấp, cần phải nâng tầm bồi dưỡng từ việc học luật và quy trình tác nghiệp cơ bản lên kỹ năng ra quyết định chiến lược, quản lý rủi ro và ứng dụng công nghệ một cách chủ động. Việc tận dụng hiệu quả cơ chế mới của Nghị định 171/2025/NĐ-CP và Thông tư 100/2025/TT-BTC sẽ là chìa khóa then chốt để thúc đẩy việc đổi mới nội dung (tăng cường mô hình mô phỏng, kỹ năng số) và phương thức đào tạo mới nhằm đạt được mục tiêu đó.

5.2. Kiến nghị

Để công tác bồi dưỡng trở thành giải pháp đột phá, góp phần đảm bảo hiệu lực, hiệu quả của chính sách phân cấp, nghiên cứu đưa ra hai nhóm kiến nghị chiến lược sau:

5.2.1. Kiến nghị với Bộ Công Thương

Là cơ quan quản lý ngành, Bộ Công Thương cần chỉ đạo rà soát và cập nhật khung chương trình bồi dưỡng một cách toàn diện:

Tái cấu trúc chương trình: Chỉ đạo rà soát, cập nhật Chương trình bồi dưỡng chuyên sâu theo hướng tăng cường tỷ trọng các module về quản lý rủi ro, kiểm soát thị trường số và phối hợp liên ngành (với Hải quan, QLTT, Thuế) trong bối cảnh phân cấp thẩm quyền cấp phép.

Tiêu chuẩn hóa kỹ năng số: Xây dựng một khung năng lực số cho công chức ngành Công Thương trong lĩnh vực quản lý thị trường và cấp phép, làm cơ sở để phát triển các module bồi dưỡng chuyên biệt về kỹ năng phân tích dữ liệu và ứng dụng công nghệ trong hậu kiểm.

5.2.2. Kiến nghị với cơ quan địa phương

Các cơ quan địa phương (Sở Công Thương và UBND các cấp) cần chủ động và linh hoạt trong việc tổ chức thực hiện bồi dưỡng:

Chủ động về tài chính và phương thức: Chủ động sử dụng nguồn kinh phí theo Thông tư 100/2025/TT-BTC để tổ chức các khóa học mô phỏng tình huống thực tế phức tạp và đầu tư vào nền tảng công nghệ, mời chuyên gia thay vì tổ chức các khóa học tập trung mang tính hình thức.

Gắn kết bồi dưỡng với đánh giá: Xây dựng cơ chế đánh giá năng lực công chức sau bồi dưỡng thông qua các bài tập tình huống thực tế và gắn kết quả này với hiệu quả thực thi các nhiệm vụ được phân cấp, làm cơ sở cho công tác quy hoạch và sử dụng cán bộ.

Tài liệu tham khảo

1. Quốc hội (2019). Luật số 44/2019/QH14: Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia,ban hành ngày 14/6/2019.
2. Chính phủ (2025). Nghị định số 171/2025/NĐ-CP Quy định về đào tạo, bồi dưỡng công chức.
3. Chính phủ (2023) Quyết định số 568/QĐ-TTg ngày 24/5/2023của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược quốc gia về phòng, chống tác hại của thuốc lá đến năm 2030”.
4. Chính phủ (2025) Nghị định số 139/2025/NĐ-TTg ngày 12/6/2025 của Chính phủ Quy định về phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương 02 cấp trong lĩnh vực QLNN của Bộ Công Thương.
5. Chính phủ (2025) Nghị định số 146/2025/NĐ-TTg ngày 12/6/2025 của Chính phủ Nghị định về phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực công nghiệp và thương mại.
6. Chính phủ (2020). Nghị định số 17/2020/NĐ-CP ngày 05/02/2020 sửa đổi, bổ sung một số điều của các nghị định liên quan đến điều kiện đầu tư kinh doanh thuộc lĩnh vực QLNN của Bộ Công Thương.
7. Chính phủ (2020). Nghị định số 24/2020/NĐ-CP ngày 24/2/2020 quy định chi tiết một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia.
8. Bộ Tài Chính (2025). Thông tư số 100/2025/TT-BTC Quy định chế độ quản lý, sử dụng kinh phí đào tạo, bồi dưỡng công chức, viên chức.
9. Bộ Công Thương (2025). Chương trình bồi dưỡng về QLNN đối với sản xuất, kinh doanh Rượu, Bia, Thuốc lá.
10. Bộ Công Thương (2025). Tài liệu Chương trình bồi dưỡng về QLNN đối với sản xuất, kinh doanh rượu, bia, thuốc lá (Bao gồm các câu hỏi tình huống thực tiễn).